2026-11-02
ผ่าตัดต้อกระจกควรทำเมื่อไหร่? ช่วงเวลาผ่าตัดและการตรวจละเอียดที่สำคัญกว่าค่าสายตา
ต้อกระจกไม่ได้เหมือนสายตายาวตามวัยเสมอไป การตัดสินใจผ่าตัดควรดูความไม่สะดวกในชีวิตประจำวันมากกว่าค่าสายตา และควรตรวจละเอียดก่อนเลือกเลนส์แก้วตาเทียมที่เหมาะกับตัวเอง


สวัสดีค่ะ
จักษุคลินิกที่อยู่ใกล้สถานีคังนัมมากที่สุด
เชื่อมต่อได้โดยตรงจากทางออกหมายเลข 2 ของสถานีคังนัม
คือ คลินิกตาอายเรียม คังนัม ค่ะ
เมื่ออายุมากขึ้น
“ตัวหนังสือในหนังสือพิมพ์เริ่มพร่ามัว”
“การขับรถตอนกลางคืนยิ่งลำบากขึ้นเรื่อย ๆ”
“ต่อให้ตัดแว่นใหม่ก็ยังมองไม่ค่อยชัด”
หลายคนมักคิดว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นเพียงสายตายาวตามวัยธรรมดา
แต่ถ้าการมองเห็นพร่ามัวโดยไม่ขึ้นกับระยะ และมีแสงฟุ้งหรือแสงจ้าเพิ่มขึ้น ควรสงสัยว่าอาจเป็นอาการของต้อกระจก
ต้อกระจกกับสายตายาวตามวัยต่างกันอย่างไร?
อาการหลักของสายตายาวตามวัยคือ มองตัวหนังสือระยะใกล้ไม่ชัด
ในทางตรงกันข้าม อาการต้อกระจกมีลักษณะเด่นคือ ทั้งระยะใกล้และระยะไกลความคมชัดลดลง มองเห็นเหมือนมีหมอกบดบัง

- ขณะขับรถตอนกลางคืน แสงไฟดูเป็นปื้นฟุ้ง
- สีของสิ่งต่าง ๆ ดูเหลืองขึ้นหรือไม่คมชัด
- อยู่ในที่สว่างแล้วแสบตาหรือแสงจ้ามาก
- เปลี่ยนแว่นแล้วก็ยังมองไม่ชัด
หากมีการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ อาจไม่ใช่สายตายาวตามวัย แต่เป็นอาการของต้อกระจกก็ได้
ควรผ่าตัดต้อกระจกเมื่อไหร่ดี?
ในอดีต มักแนะนำให้ผ่าตัดเมื่อค่าสายตาลดลงถึง 0.3 หรือต่ำกว่า
แต่ปัจจุบัน เกณฑ์ที่สำคัญกว่าค่าสายตาคือ “ความไม่สะดวกในการใช้ชีวิต”
แม้ในร่มจะยังมองเห็นได้ดีอยู่
แต่หากการขับรถลำบาก
หรือมองขั้นบันไดไม่ค่อยเห็น
หรือคำบรรยายทีวีดูเบลอ
และชีวิตประจำวันไม่สะดวก
นั่นอาจเป็นช่วงเวลาที่ควรพิจารณาการผ่าตัดต้อกระจก

ปัจจุบันมีงานวิจัยรายงานว่า การผ่าตัดต้อกระจกไม่ได้มีประโยชน์เพียงการฟื้นฟูการมองเห็นเท่านั้น แต่ยังช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต และช่วยลดความเสี่ยงในการหกล้มหรือความไม่สะดวกขณะขับรถได้
ต้อกระจกของพ่อแม่ หากเห็นการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ลองแนะนำให้ไปตรวจดูนะ
ลูก ๆ มักเป็นคนแรกที่สังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ของพ่อแม่
- เปิดไฟสว่างไว้ตลอดเวลา
- ไม่เพียงเพิ่มเสียงทีวี แต่ยังปรับความสว่างหน้าจอให้สูงขึ้นบ่อย ๆ
- พยายามหลีกเลี่ยงการขับรถตอนกลางคืน
- บอกว่า “เปลี่ยนแว่นแล้วก็ยังมองไม่เห็น”
หากการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นซ้ำ ๆ การเข้ารับการตรวจต้อกระจกอย่างละเอียดก็อาจเป็นประโยชน์กับพ่อแม่

ปัจจุบันเป้าหมายของการผ่าตัดต้อกระจกก็เปลี่ยนไปเช่นกัน
ในอดีต เป้าหมายหลักคือการเอาเลนส์แก้วตาที่ขุ่นออกเพื่อฟื้นฟูการมองเห็น แต่ปัจจุบันมีแนวโน้มพิจารณาไปถึงว่าหลังผ่าตัดจะใช้ชีวิตได้สะดวกสบายแค่ไหน รวมถึงคุณภาพชีวิตโดยรวมด้วย

ผู้ที่อายุ 60–70 ปีจำนวนมากยังคงใช้ชีวิตกระฉับกระเฉง ไม่ว่าจะเล่นกอล์ฟ ปีนเขา ท่องเที่ยว ขับรถ หรือใช้สมาร์ทโฟน ความสนใจในการผ่าตัดต้อกระจกเพื่อแก้สายตายาวตามวัยจึงเพิ่มขึ้น เพราะช่วยลดการพึ่งพาแว่น และทำให้มองระยะกลางและระยะใกล้ได้สบายขึ้น
เลนส์ต้อกระจก สำคัญที่ “เลนส์ที่เหมาะกับเรา” มากกว่า “เลนส์ที่ดี”
เมื่อความสะดวกในชีวิตหลังผ่าตัดมีความสำคัญมากขึ้น การเลือกเลนส์แก้วตาเทียม (IOL) ที่ใช้ในการผ่าตัดต้อกระจกจึงแยกประเภทละเอียดขึ้นเรื่อย ๆ
เลนส์แก้วตาเทียมสำหรับต้อกระจกแบ่งหลัก ๆ ได้เป็น เลนส์โฟกัสเดียว เลนส์โฟกัสต่อเนื่อง และเลนส์หลายโฟกัส

เลนส์โฟกัสเดียวเน้นให้มองระยะใดระยะหนึ่งได้อย่างคมชัด
เลนส์โฟกัสต่อเนื่องช่วยเพิ่มการใช้งานในระยะกลางให้กว้างขึ้น
เลนส์หลายโฟกัสออกแบบมาเพื่อลดการพึ่งพาแว่นในระยะไกล ระยะกลาง และระยะใกล้

ปัจจุบันยังมีการใช้เลนส์หลายโฟกัสที่พัฒนาสมรรถนะทางแสง เช่น Clareon PanOptix Pro
หากต้องดูหน้าจอนำทางขณะขับรถ ทำงานกับคอมพิวเตอร์ หรือทำอาหาร ซึ่งเป็นระยะกลางประมาณ 60 ซม. ถึง 1 ม. ที่ใช้บ่อยในชีวิตประจำวัน ลักษณะการมองเห็นเหล่านี้อาจส่งผลต่อความสะดวกสบายในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม เลนส์ต้อกระจกชนิดใดชนิดหนึ่งไม่ได้ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยทุกคน
การเลือกเลนส์ที่เหมาะกับดวงตาและการใช้ชีวิตของแต่ละคนจึงสำคัญ โดยต้องพิจารณาสภาพกระจกตา จอประสาทตา เส้นประสาทตา ฟิล์มน้ำตา รวมถึงรูปแบบการใช้ชีวิตและการขับรถตอนกลางคืนด้วย
เคยผ่าตัดเลสิก (LASIK) หรือ LASEK มาก่อนหรือไม่?
หากเคยทำเลสิกหรือ LASEK เมื่อประมาณ 20 กว่าปีก่อน อาจต้องตรวจก่อนผ่าตัดต้อกระจกอย่างละเอียดมากขึ้น
เพราะหากกระจกตาไม่สม่ำเสมอจากการผ่าตัดแก้ไขสายตาในอดีต หลังผ่าตัดต้อกระจกอาจยังมีแสงฟุ้งหรือแสงจ้าหลงเหลืออยู่ได้

ในกรณีนี้ การตรวจละเอียดที่ประเมินสภาพกระจกตาควบคู่กับการเลือกเลนส์แก้วตาเทียมจึงสำคัญ
สิ่งที่ควรตรวจก่อนเลือกเลนส์
ความพึงพอใจหลังผ่าตัดต้อกระจกไม่ได้ขึ้นอยู่กับชนิดของเลนส์เพียงอย่างเดียว

จำเป็นต้องประเมินสภาพดวงตาในปัจจุบันให้แม่นยำ และตรวจทั้งกระจกตา เลนส์แก้วตา จอประสาทตา สายตาเอียง รวมถึงคุณภาพการมองเห็น จึงจะวางแผนการผ่าตัดที่เหมาะกับตัวเองได้
โดยเฉพาะหากกำลังพิจารณาเลนส์หลายโฟกัส การตรวจที่ละเอียดยิ่งขึ้นจะช่วยได้มาก
ต้อกระจกเป็นกระบวนการเสื่อมตามธรรมชาติที่ใครก็อาจเป็นได้
แต่ก็มีไม่น้อยที่เข้าใจอาการต้อกระจกว่าเป็นเพียงสายตายาวธรรมดา จนพลาดช่วงเวลาที่ควรรักษา

ปัจจุบันการกำหนดช่วงเวลาผ่าตัดโดยประเมินความไม่สะดวกในชีวิตประจำวันและสภาพดวงตาโดยรวม มากกว่าดูเพียงค่าสายตา ถือเป็นเรื่องปกติ
หากรู้สึกว่าสายตาของพ่อแม่ไม่เหมือนเดิม หรือตัวเองเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงคล้ายกัน ก่อนจะรีบตัดสินใจเรื่องช่วงเวลาผ่าตัดต้อกระจก การตรวจละเอียดเพื่อดูสภาพดวงตาในตอนนี้ก็เป็นประโยชน์
#ผ่าตัดต้อกระจก #อาการต้อกระจก #ผ่าตัดต้อกระจกแก้สายตายาว #เลนส์ต้อกระจก
#เลนส์หลายโฟกัส #PanOptixPro #ต้อกระจกของพ่อแม่
#ช่วงเวลาผ่าตัดต้อกระจก #คลินิกตาคังนัม #อายเรียม




คำถามที่พบบ่อย
อาการต้อกระจกกับสายตายาวตามวัยแยกอย่างไร?
อาการหลักของสายตายาวตามวัยคือ มองตัวหนังสือระยะใกล้ไม่ชัด ส่วนอาการต้อกระจกมีลักษณะเด่นคือ ทั้งระยะใกล้และระยะไกลความคมชัดลดลง มองเห็นเหมือนมีหมอกบดบัง และขณะขับรถกลางคืนแสงไฟจะดูฟุ้งกระจาย
ช่วงเวลาผ่าตัดต้อกระจกกำหนดจากค่าสายตาหรือไม่?
ไม่ได้ตัดสินจากค่าสายตาเพียงอย่างเดียว แต่ให้ความสำคัญกับความไม่สะดวกในชีวิตประจำวันมากกว่า ในอดีตมักแนะนำให้ผ่าตัดเมื่อค่าสายตาลดลงถึง 0.3 หรือต่ำกว่า แต่ปัจจุบันแม้ในร่มจะยังมองเห็นได้ดี หากขับรถลำบาก มองขั้นบันไดไม่ค่อยเห็น หรือคำบรรยายทีวีเบลอ ก็อาจถึงเวลาพิจารณาผ่าตัดได้
ต้อกระจกของพ่อแม่ เมื่อเห็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหนควรแนะนำให้ตรวจ?
หากการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นซ้ำ ๆ การเข้ารับการตรวจละเอียดก็เป็นประโยชน์ การเปลี่ยนแปลงที่ลูกหลานมักสังเกตเห็นได้ก่อน ได้แก่ การเปิดไฟสว่างตลอดเวลา การปรับความสว่างหน้าจอทีวีบ่อย ๆ การพยายามหลีกเลี่ยงการขับรถกลางคืน หรือการบอกว่าเปลี่ยนแว่นแล้วก็ยังมองไม่เห็น
เลนส์ต้อกระจก (เลนส์แก้วตาเทียม) มีกี่ประเภท?
เลนส์ต้อกระจกแบ่งหลัก ๆ เป็นเลนส์โฟกัสเดียว เลนส์โฟกัสต่อเนื่อง และเลนส์หลายโฟกัส เลนส์โฟกัสเดียวเน้นให้มองระยะใดระยะหนึ่งได้คมชัด เลนส์โฟกัสต่อเนื่องช่วยเพิ่มการใช้งานในระยะกลาง ส่วนเลนส์หลายโฟกัสออกแบบมาเพื่อลดการพึ่งพาแว่นในระยะไกล ระยะกลาง และระยะใกล้
เคยทำเลสิกหรือ LASEK แล้ว ต้องตรวจก่อนผ่าตัดต้อกระจกหรือไม่?
ใช่ค่ะ หากเคยทำเลสิกหรือ LASEK มาก่อน อาจต้องตรวจก่อนผ่าตัดต้อกระจกอย่างละเอียดมากขึ้น เพราะหากกระจกตาไม่สม่ำเสมอจากการผ่าตัดแก้ไขสายตาในอดีต หลังผ่าตัดต้อกระจกอาจยังมีแสงฟุ้งหรือแสงจ้าหลงเหลืออยู่
เมื่อพิจารณาเลนส์หลายโฟกัส ต้องตรวจอะไรบ้าง?
สิ่งสำคัญคือต้องตรวจทั้งสภาพกระจกตา จอประสาทตา เส้นประสาทตา ฟิล์มน้ำตา รวมถึงรูปแบบการใช้ชีวิตและการขับรถกลางคืน โดยเฉพาะหากพิจารณาเลนส์หลายโฟกัส การตรวจที่ละเอียดยิ่งขึ้นจะช่วยได้มาก และเนื่องจากไม่มีเลนส์ชนิดใดดีที่สุดสำหรับทุกคน จึงควรเลือกเลนส์ที่เหมาะกับดวงตาและวิถีชีวิตของตัวเอง