2026-11-14
รักษาภาวะตาแห้ง ถ้าลมแอร์ทำให้ตาแห้งกว่าเดิม ต้องทำอย่างไร?
อธิบายสาเหตุที่ลมแอร์ทำให้ตาแห้งมากขึ้น และแนะนำวิธีดูแลตาในหน้าร้อน ตั้งแต่การประคบอุ่น ทำความสะอาดเปลือกตา ไปจนถึงเลเซอร์ IPL และการอุดจุดน้ำตา

แค่นั่งรับลมแอร์ที่ทำงานไม่กี่ชั่วโมง ตาก็รู้สึกเย็นแสบและฝืดแล้ว จะเป็นภาวะตาแห้งหรือเปล่า?

ในช่วงหน้าร้อนที่อากาศอบอ้าว การใช้เครื่องปรับอากาศและพัดลมเพิ่มขึ้น ทำให้มีผู้ป่วยจำนวนมากที่มาปรึกษาเรื่องอาการตาแห้ง
โดยเฉพาะเมื่อลมเย็นจากเครื่องปรับอากาศพัดเข้าหน้าหรือดวงตาโดยตรง น้ำในฟิล์มน้ำตาจะระเหยได้ง่าย ทำให้รู้สึกแห้งและเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมในตามากขึ้น
ผู้ที่กำลังฟื้นตัวหลังการผ่าตัดแก้ไขสายตา หรือผู้ที่มีภาวะตาแห้งอยู่เป็นประจำ อาจตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมที่มีการปรับอากาศได้ไวกว่าปกติ
นอกจากนี้ หากต่อขนตาหรือทำหัตถการอื่นที่คล้ายกัน ฟิล์มน้ำตาอาจไม่คงที่ ทำให้อาการแห้งรุนแรงขึ้นได้

หากต้องใช้เครื่องปรับอากาศบ่อยในหน้าร้อน การดูแลตัวเองในชีวิตประจำวันควบคู่กับการรักษาภาวะตาแห้งที่เหมาะสมจะช่วยได้มาก
ลองมาดูวิธีปกป้องดวงตาจากลมแอร์ให้แข็งแรงไปพร้อมกันได้ด้านล่างนี้!
1. ดูแลฟิล์มน้ำตาให้แข็งแรงด้วยการประคบอุ่นและทำความสะอาดเปลือกตา
หลังการผ่าตัดแก้ไขสายตา การรักษาฟิล์มน้ำตาให้แข็งแรงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ผิวหน้าดวงตาฟื้นตัวได้อย่างมั่นคง
สาเหตุของภาวะตาแห้งไม่ได้เกิดจากการมีน้ำตาน้อยเพียงอย่างเดียว
เมื่อสมดุลระหว่างน้ำและชั้นไขมันของฟิล์มน้ำตาเสียไป หรือน้ำตาระเหยมากขึ้น ผิวหน้าดวงตาจะแห้งได้ง่าย และอาจรู้สึกแห้งหรือเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมได้

เพื่อให้ฟิล์มน้ำตาคงที่ บทบาทของต่อมไมโบเมียนที่อยู่ด้านในเปลือกตามีความสำคัญมาก
ต่อมไมโบเมียนทำหน้าที่สร้างชั้นไขมันที่อยู่ด้านนอกสุดของน้ำตา ช่วยไม่ให้น้ำในน้ำตาระเหยได้ง่าย

แต่หากมีของเสียหรือไขมันสะสมจนอุดปากต่อมไมโบเมียน ไขมันจะไม่สามารถหลั่งออกมาได้อย่างราบรื่น ทำให้ฟิล์มน้ำตาไม่คงที่และอาการตาแห้งอาจรุนแรงขึ้น
นอกจากนี้ หากเกิดการอักเสบที่เปลือกตา (เปลือกตาอักเสบ) จะส่งผลต่อการทำงานของฟิล์มน้ำตา ทำให้อาการดีขึ้นได้ยาก
ด้วยเหตุนี้ การประคบอุ่นและทำความสะอาดเปลือกตาอย่างสม่ำเสมอในชีวิตประจำวันจึงช่วยให้ฟิล์มน้ำตาแข็งแรง และช่วยควบคุมภาวะตาแห้งได้
★ วิธีประคบอุ่น&ทำความสะอาดเปลือกตา
1) ประคบอุ่นโดยวางผ้าปิดตาให้ความร้อนที่สะอาด หรือผ้าขนหนูอุ่นไว้บนดวงตาประมาณ 5 นาที
การประคบอุ่นช่วยให้ไขมันที่แข็งตัวอ่อนนุ่มลง ทำให้ต่อมไมโบเมียนหลั่งไขมันได้ราบรื่นขึ้น
2) หลังประคบอุ่น ให้ใช้น้ำยาทำความสะอาดเปลือกตาโดยเฉพาะ หรือผลิตภัณฑ์ที่คล้ายกัน เช็ดขอบเปลือกตาเบาๆ





ขั้นตอนนี้ช่วยกำจัดของเสียและสิ่งคัดหลั่ง ทำให้เปลือกตาสะอาดอยู่เสมอ
นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันไม่ให้ปากต่อมไมโบเมียนอุดตันอีกด้วย
2. การรักษาด้วยเลเซอร์ IPL ที่ช่วยปรับปรุงการทำงานของต่อมไมโบเมียน
หากมีภาวะต่อมไมโบเมียนทำงานผิดปกติและเปลือกตาอักเสบเกิดขึ้นซ้ำๆ ก็สามารถพิจารณาการรักษาด้วยเลเซอร์ IPL ได้
IPL (Intense Pulsed Light) เป็นการรักษาภาวะตาแห้งที่ใช้แสงที่มีความยาวคลื่นหลากหลาย

เมื่อพบว่าผู้ป่วยที่เป็นเปลือกตาอักเสบมีอาการตาแห้งดีขึ้นไปพร้อมกันด้วย ปัจจุบันจักษุแพทย์จึงนำมาใช้อย่างแพร่หลายเพื่อปรับปรุงการทำงานของต่อมไมโบเมียน
IPL จะฉายแสงไปที่บริเวณรอบเปลือกตาเพื่อทำให้ไขมันในต่อมไมโบเมียนที่แข็งตัวอ่อนนุ่มลง ช่วยให้ไขมันระบายออกได้ดีขึ้น
นอกจากนี้ยังช่วยลดหลอดเลือดที่ขยายผิดปกติบริเวณขอบเปลือกตาและสารที่ก่อให้เกิดการอักเสบได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อีกทั้งยังช่วยลดไรรูขน (Demodex) ที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบได้อีกด้วย

การรักษามักทำทุก 2–4 สัปดาห์ รวมประมาณ 4 ครั้ง โดยปิดดวงตาด้วยอุปกรณ์ป้องกันให้เรียบร้อย แล้วฉาย IPL เฉพาะผิวบริเวณรอบดวงตาเท่านั้น
ใช้เวลาทำประมาณ 10 นาที ค่อนข้างสั้น และอาจรู้สึกแสบเล็กน้อยคล้ายถูกดีด
จำนวนครั้งในการรักษาอาจแตกต่างกันไปตามสภาพดวงตาของแต่ละคน


หลังการรักษาด้วย IPL ฟิล์มน้ำตาจะคงที่มากขึ้น และชั้นไขมันมีความหนาดีขึ้น ซึ่งอาจช่วยบรรเทาอาการตาแห้งได้
หลังทำหัตถการอาจมีอาการแดงหรือรู้สึกแสบเล็กน้อยชั่วคราว แต่ส่วนใหญ่จะหายเร็ว
นอกจากนี้ ผิวอาจไวต่อแสงมากขึ้น จึงควรทาครีมกันแดดให้เพียงพอเมื่อออกไปข้างนอก
การสวมหมวกหรือแว่นกันแดดก็ช่วยได้เช่นกัน
3. การอุดจุดน้ำตา (พลัก) ช่วยให้น้ำตาคงอยู่ได้นานขึ้น
การอุดจุดน้ำตา (Punctal occlusion) เป็นวิธีหนึ่งในการรักษาภาวะตาแห้ง โดยใช้ Ultra Plug ซึ่งมีส่วนประกอบของคอลลาเจนอุดทางระบายน้ำตา เพื่อให้น้ำตาคงอยู่บนผิวตาได้นานขึ้น
ช่วยลดการระบายน้ำตาออกเร็วเกินไป ทำให้ผิวหน้าดวงตาชุ่มชื้นอยู่เสมอ

วิธีนี้ได้ผลดี โดยเฉพาะกับภาวะตาแห้งชั่วคราวหลังการผ่าตัดแก้ไขสายตา รวมถึงความรู้สึกแห้งจากการใส่คอนแทคเลนส์
หากน้ำตาแห้งเร็ว หรือยังรู้สึกแห้งอยู่แม้จะใช้น้ำตาเทียมบ่อยแล้ว การอุดจุดน้ำตาจะช่วยให้น้ำตาคงอยู่ได้นานขึ้น และช่วยบรรเทาภาวะตาแห้งได้
ภาวะตาแห้งสามารถบรรเทาลงได้ด้วยการดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน เช่น การหยอดน้ำตาเทียม
อย่างไรก็ตาม หากอาการคงอยู่นาน การรับการรักษาที่ตรงกับสาเหตุควบคู่ไปด้วยเป็นสิ่งสำคัญ
ในช่วงที่ใช้เครื่องปรับอากาศมากขึ้นในหน้าร้อน อย่าปล่อยให้สัญญาณเล็กๆ ที่ดวงตาส่งมาผ่านไป

หากรู้สึกแห้งต่อเนื่องหรือรู้สึกไม่สบายตาซ้ำๆ อย่าปล่อยไว้ ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง เพื่อรับการดูแลและการรักษาที่เหมาะกับสภาพดวงตาของตนเอง

ปุ่มลิงก์ไปยังเว็บไซต์คลินิกตา EYEREUM
คำถามที่พบบ่อย
การรับลมแอร์ทำให้ตายิ่งแห้งหรือไม่?
ใช่ ลมเย็นที่พัดเข้าตาโดยตรงจะทำให้น้ำในฟิล์มน้ำตาระเหยเร็ว จึงอาจรู้สึกแห้งและเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่กำลังฟื้นตัวหลังการผ่าตัดแก้ไขสายตา หรือผู้ที่มีภาวะตาแห้งอยู่แล้ว อาจตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมที่มีเครื่องปรับอากาศได้ไวกว่าปกติ
การประคบอุ่นเพื่อรักษาภาวะตาแห้งทำอย่างไร?
วางผ้าปิดตาให้ความร้อนที่สะอาดหรือผ้าขนหนูอุ่นไว้บนดวงตาประมาณ 5 นาที แล้วใช้น้ำยาทำความสะอาดเปลือกตาโดยเฉพาะ หรือผลิตภัณฑ์ที่คล้ายกัน เช็ดขอบเปลือกตาเบาๆ การประคบอุ่นช่วยทำให้ไขมันที่แข็งตัวอ่อนนุ่มลงและช่วยให้ต่อมไมโบเมียนหลั่งไขมันได้ดีขึ้น ส่วนการทำความสะอาดช่วยกำจัดของเสียและสิ่งคัดหลั่ง ป้องกันไม่ให้ปากต่อมไมโบเมียนอุดตัน
การรักษาด้วยเลเซอร์ IPL มักต้องทำกี่ครั้ง?
โดยทั่วไปทำทุก 2–4 สัปดาห์ รวมประมาณ 4 ครั้ง ทั้งนี้จำนวนครั้งอาจแตกต่างกันไปตามสภาพดวงตา ระหว่างทำจะปิดดวงตาด้วยอุปกรณ์ป้องกัน แล้วฉายแสงเฉพาะผิวรอบดวงตา ใช้เวลาประมาณ 10 นาที และอาจรู้สึกแสบเล็กน้อย
หลังการรักษาด้วย IPL อาจมีอาการอะไรบ้าง?
หลังทำหัตถการอาจมีอาการแดงหรือรู้สึกแสบชั่วคราว แต่ส่วนใหญ่จะฟื้นตัวได้เร็ว เนื่องจากผิวอาจไวต่อแสงมากขึ้น จึงควรทาครีมกันแดดให้เพียงพอเมื่อออกไปข้างนอก และการสวมหมวกหรือแว่นกันแดดก็ช่วยได้เช่นกัน
การอุดจุดน้ำตาคือหัตถการแบบไหน?
เป็นหัตถการที่ใช้ Ultra Plug ซึ่งมีส่วนประกอบของคอลลาเจน อุดทางที่น้ำตาระบายออก เพื่อให้น้ำตาคงอยู่ได้นานขึ้น สามารถใช้ได้กับภาวะตาแห้งชั่วคราวหลังการผ่าตัดแก้ไขสายตา และความรู้สึกแห้งจากการใส่คอนแทคเลนส์ หากใช้น้ำตาเทียมบ่อยแล้วแต่ยังรู้สึกแห้งอยู่ ก็สามารถพิจารณาได้
ภาวะตาแห้งดีขึ้นได้ด้วยการดูแลตัวเองเพียงอย่างเดียวหรือไม่?
ใช่ การดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน เช่น การหยอดน้ำตาเทียม ก็ช่วยบรรเทาอาการได้ อย่างไรก็ตาม หากอาการคงอยู่นาน การรับการรักษาที่ตรงกับสาเหตุควบคู่ไปด้วยเป็นสิ่งสำคัญ และควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้องเพื่อรับการดูแลที่เหมาะกับสภาพดวงตาของตนเอง